Bozuk düzende ezgi çoğunlukla orta tel üzerinde yürür; alt ve üst teller eşlik olarak durur. Bağlama düzeninde bu ayrım ortadan kalkar.
Ezgi tellere yayılır ve her telin ayrı bir işi olur.
Ne Değişir
Bağlama düzeninde teller arasındaki aralıklar farklıdır. Bu, bir elin aynı konumda birden çok tele basarak ses öbekleri kurmasını kolaylaştırır.
Abdal geleneğinin ve Teke yöresinin dağarı bu olanağı kullanır. Aynı anda hem ezgi hem eşlik duyulur; tek kişilik icra kendi içinde dolgunlaşır.
Neden Sonradan
Başlangıçta bu düzene girilmemesinin nedeni öğrenme yüküdür. Sol el tek bir tel üzerinde yoğunlaşırken hem perdeleri hem de temizliği öğrenmek yeterince iştir.
Ezgi tellere yayıldığında bu yük ikiye katlanır. Bozuk düzende sağlamlaşmadan geçildiğinde ikisi de yarım kalır.
Geçiş Nasıl Olur
Yeni düzene geçerken ezber aranmaz. Kursiyerin bozuk düzende rahat çaldığı basit bir ezgi, yeni düzende ezberden değil kulaktan yeniden bulunur.
Böylece kursiyer perdenin adını değil sesin yerini öğrenmiş olur. Bu ayrım düzen değiştikçe işe yarar; ezber geçersiz kalır, kulak kalır.
Akort Kararlılığı
Düzen değiştiğinde tel gerginliği de değişir. Çalgı yeni gerginliğe oturana kadar akort birkaç kez yenilenir; ilk çalışmada bu beklenir.
Derslerimizde bağlama düzenini, kursiyer bozuk düzende kendi başına türkü çalabildikten sonra açarız.